T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/23 Esas
KARAR NO : 2024/213
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/01/2023
KARAR TARİHİ : 14/03/2024
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 04/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin "..." isimli işletmenin sahibi olup işletmesinde motosiklet kiralama ve motosiklet kıyafetleri, kask ve benzeri ekipman satışı yaptığını, davalı kurumun yasal mevzuata uygun ... sayılı "Doğrudan Temin Yoluyla Alım" işi kapsamında teklif verdiğini, en uygun teklifin kendisinde kalması nedeniyle sözleşmeye davet edildiğini, malzemeleri davalı kuruma teslim ederek belirtilen sürede fatura düzenlediğini, ödeme yapılmadığından İzmir .... İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile İcra takibi başlatıldığını, davalı kurumun 02.09.2022 tarihli dilekçesi ile borca ve tüm fer'ilerine itiraz ettiğinden takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu, davalı kuruma ... adına birim fiyat teklif mektubu sunularak motorcu üst kıyafeti, motorcu baş koruyucusu, el koruyucusu, diz koruyucu donanım birim fiyatları gösterilmiş ve belirlenen adet üzerinden KDV hariç olmak üzere 144.100,00TL bedel karşılığında ifanın yerine getirileceği kabul ve taahhüt edildiğini, bunun üzerine taraflar arasında sipariş/sözleşme bildirim tutanağı imzalandığını, davalı kurumun 13.04.2022 tarihinde müvekkili ile yaptığı görüşme sonrası varılan mutabakat ile ürünleri satın aldığını, satın alınan ürünlere yönelik 01.05.2022 tarihli e-arşiv faturasını düzenlediklerini, davalı kurumun, müvekkilden KDV dahil edildiğinde toplam 155.077,20TL değerinde ürün satın aldığını, satın alma faturalarının, müvekkili ve davalı kurum tarafından muavin defterlerine işlendiğini, söz konusu malların taraflar arasındaki anlaşmaya binaen süresinde teslim edilmesine ve 01.05.2022 tarihinde fatura düzenlenmesine ve faturaya itiraz edilmemesine karşın 01.07.2022 tarihinde ödeme gerçekleştirilmeyerek temerrüde düşülmüş olduğunu, davalı kurum yetkilileri ile defalarca görüşüldüğünü, müvekkilinin malları eksiksiz bir biçimde davalı kurum çalışanlarına teslim ederek çalışanların her birinden teslim alındığına dair imzalı belge aldığını, davalının itirazında haksız olduğunu beyan ederek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin haksız olduğunu, 6183 sayılı kanun gereğince ödeme yapmasan önce SGK ve vergi borcu olup olmadığının sorgulandığını, davacının "borcu yoktur" yazısını icra takibini açtığı gün yani 26.08.2022 tarihinde kuruma gönderdiğini, 26.08.2022 tarihli ödeme emrinin kayıtlarına 31.08.2022 tarihinde girdiğini, icra takibinin açılmasına kendilerinin sebebiyet vermediğini, icra masraflarından sorumlu olmadıklarını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
1-Karşıyaka Vergi Dairesi kaytları,
Davacının ... vergi kimlik numaralı mükellef olduğu, 12/05/2017 tarihinden itibaren faaliyete başladığı, gerçek usulde ticari kazanç mükellefi olduğu, 2020 yılına kadar işletme hesabı esasına göre (2.Sınıf Tacir), 2021 yılından itibaren de bilanço esasına göre (1. Sınıf Tacir) gelir beyan ettiği bildirilmiştir.
2-İzmir .... İcra Dairesi ... E. sayılı icra dosyası
Alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine 01.05.2022 tarihli ... no.lu E-arşiv fatura bedeli nedeniyle 155.077,20TL asıl alacak, 3.747,34TL birikmiş faiz (yasal faiz) olmak üzere toplam 158.824,54TL alacak talebi ile 26.08.2022 tarihinde takip başlatıldığı, 31.08.2022 tarihinde ödeme emrinin borçlu -davalı tarafa tebliğ edildiği, 02.09.2022 tarihinde borçlu vekilinin borca itiraz dilekçesi ile müvekkili idarenin alacaklı tarafa hiçbir borcu olmadığını beyan ederek takibe ve borca itiraz ettiği anlaşılmıştır.
3-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı,
Davacının tacir olup olmadığı hususunun araştırılarak neticesinin mahkememize bildirilmesi istenilmiş ve ...'in tacir olarak ... Motomim Motosiklet Ticaret ve İnşaat Taahhüt İşleri ismiyle faal olduğunun bildirilmiştir.
4-İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı yazı cevabı,
Davacının esnaf kaydı olup olmadığı hususunun araştırılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, verilen yazı cevabında davacı ...' in kaydının olmadığı bildirilmiştir.
5-İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü kayıtları,
6-Bilirkişi Raporu
Mahkememizce bilirkişi ... tarafından aldırılan 23.08.2023 havale tarihli raporda özetle; "dava konusu olan icra takibinde takip tarihi itibarı ile davacının davalıdan faturadan kaynaklı 136.440,00TL ve KDV 18.637,20TL olmak üzere toplam 155.077,20TL alacağı bulunduğu, davacıya ödeme yapılabilmesi için vergi ve SGK borcu olmadığına dair belgeyi davalı kuruma vermesi gerektiği, bu hususun ihale evrakı içine yer aldığı, ancak davacının takip tarihi itibarı ile borcu yoktur yazısını davalı kuruma takip tarihinde verdiği, takipten sonra davalı kurumun borcun tamamına itiraz ettiği, asıl borcun mevcut olduğu" rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, deliller tüm dosya kapsamına göre;
Dava; davacı tarafından faturaya dayalı alacağın tahsili istemiyle yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasında, akdedilen sözleşme kapsamındaki ticari ilişkinin mevcudiyeti ve fatura konusu malın teslimi hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gereği davacı tarafından başlatılan takibin kabul edilebilir olup olmadığı, takip tarihi itibariyle ifa zamanının gelip gelmediği hususunda toplanmaktadır.
6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun un 22/A maddesinde "Maliye Bakanı, aşağıdaki ödeme ve işlemlerde, Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek ilgili tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu ile kesintilere asgari tutar ve oran getirmeye, kapsama girecek amme alacaklarını tür, tutar, ödeme ve işlemler itibarıyla topluca veya ayrı ayrı tespit etmeye, zorunluluk getirilen ödeme ve işlemlerde hangi hallerde bu zorunluluğun aranılmayacağını ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." düzenlemesi bulunmaktadır.
Yasada 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin yapacağı her türlü ödemelerin madde kapsamında olduğu ifade edilmiştir.
23.12.2017 tarihinde yürürlüğe giren Maliye Bakanlığı Tahsilat Genel Tebliğinde 01.01.2018 tarihinden geçerli olmak üzere 5018 sayılı kanuna tabi kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermaye işletmelerinin, kaynağına bakılmaksızın hak sahiplerine 2.000,00 TL'nin üzerinde yapacakları ödemelerden Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerine vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge aranılması ve yapılacak ödemelerden istihkak sahiplerinin amme borçlarının kesilerek tahsil dairesine aktarılması zorunluluğu getirilmiştir.Tebliğde istenen belge talep eden borçlulara başvuracakları tahsil dairesi tarafından verilecek olup tanzim edildiği andan itibaren 15 gün geçerliliği bulunmaktadır.
O halde 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında çıkartılan Maliye Bakanlığı Tahsilat Genel Tebliği ile 5018 sayılı Kanuna tabi kamu kurumlarının yapacakları ödemelerde ilgililerin Maliye Bakanlığına borcu olmadığına dair belge ibraz etmeleri aynı zamanda 5502 sayılı yasanın 36. Maddesi kapsamında kuruma yapılacak başvurunun yerine getirilmiş sayılması yani kurum tarafından ödeme yapılabilmesinin koşullarının oluşması için zorunlu olmakla, ilgili belge olmadan yapılan başvuru kanuni sonuçlarını doğurmayacağından, takip tarihi itibari ile kuruma yapılan bir başvuru bulunmakta ise de takip tarihi ile başvuru tarihinin aynı tarihte olduğu, yapılan başvuru neticesinde kurumca bir ödeme yapılıp yapılamayacağı hususunda yöntemince bir değerlendirme yapılması beklenmeksizin eş zamanlı olarak takibin başlatıldığı, ayrıca celp edilen davalı kayıtlarından davacının 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun mevcut olduğu anlaşıldığından takip tarihi itibariyle henüz ifa zamanı gelmemiş bir alacak için talepte bulunulduğundan Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 18/02/2022 tarih ... Esas... Karar sayılı kararı da gözetilerek
davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Koşulları oluşmadığından davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
3-Karar tarihiyle alınması gereken 427,60-TL harcın başlangıçta alınan 1.918,21-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.440,61-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı.14/03/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı